We hebben een prachtig brein. Complex, gevoelig, leerbaar. Maar wie goed kijkt naar de manier waarop veel mensen vandaag de dag leven – gejaagd, gestrest, overprikkeld – zou zich kunnen afvragen: functioneert het brein nog wel zoals het bedoeld is?
Steeds meer mensen ervaren dat hun denken en voelen niet meer afgestemd is op wat ze diep van binnen nodig hebben. Ze slapen slecht, voelen zich opgejaagd, verliezen het contact met hun lichaam, met rust, met anderen. Maar dit ligt niet aan ‘zwakte’. Het ligt aan iets anders: ons brein is gevormd in een wereld die zelf uit balans is.
Een brein in aanpassing
Ons brein is geen losstaand systeem. Het ontwikkelt zich in relatie tot de wereld waarin we leven. Dat heet neuroplasticiteit: het vermogen van het brein om zich aan te passen aan de omgeving. Wat we vaak meemaken, zien of voelen, vormt letterlijk de bedrading van onze hersenen. Het brein leert voortdurend: “Wat is normaal? Waar moet ik op letten? Wat is gevaarlijk? Wanneer ben ik goed genoeg?”
Wanneer die omgeving in balans is – met ritme, veiligheid, verbinding – groeit er een brein dat kan afstemmen, ontspannen en keuzes maken vanuit rust. Maar als de omgeving onvoorspelbaar is, tegenstrijdige boodschappen geeft en voortdurend prikkels aanbiedt, leert het brein iets anders: opletten, controleren, vergelijken, presteren.
Een systeem vol onlogica
De moderne wereld is op veel vlakken onlogisch als je het door de bril van een menselijk wezen bekijkt:
We hebben meer voedsel dan ooit, maar kampen met overeten en ondervoeding.
We hebben meer kennis, maar raken vervreemd van wijsheid.
We zijn constant verbonden, maar voelen ons steeds vaker alleen.
We leven in overvloed, maar denken voortdurend dat we tekortkomen.
In zo’n omgeving leert het brein te functioneren op manieren die in die context handig lijken, maar die op langere termijn ontregelend zijn. Het brein raakt als het ware vervormd door een wereld die niet klopt. Het leert te overleven in plaats van te leven.
Wat er gebeurt: overleven wordt de standaard
Wanneer je in een omgeving leeft die continue waakzaamheid vraagt, stelt je brein zich daarop in. Het houdt spanning vast, scant voortdurend op risico’s, houdt scenario’s in je hoofd open. Je raakt sneller overprikkeld, omdat je deze alertheid nooit echt uit kan schakelen.
En omdat iedereen om je heen in diezelfde logica functioneert, lijkt het normaal. Maar het is het niet natuurlijk!
Terug naar afstemming
De vraag is dus niet: “Wat klopt er niet aan mij?”
De vraag is: “Wat is er niet kloppend aan de omgeving waarin mijn brein zich heeft gevormd?”
Als je dat gaan zien, ontstaat ruimte om het brein opnieuw in te stellen. Niet door het te ‘herprogrammeren’ zoals een machine, maar door jouw bewustzijn te richten op afstemming:
met jouw lichaam (wat heb ik écht nodig?)
met het moment (wat is er nu werkelijk aan de hand?)
met de omgeving (hoe beïnvloeden wij elkaar?)
Global Awareness als kompas
Global Awareness nodigt uit om voorbij de overlevingsstand te kijken. Om niet langer te reageren vanuit aangeleerd gedrag dat ooit functioneel leek, maar nu niet meer werkt. Het is een bewustzijn waarin we herkennen dat we zelf deel zijn van het systeem – en dat we het ook kunnen herinrichten. Door ritme, eenvoud, verbinding, betekenis en rust weer een plek te geven in ons leven.
We kunnen het brein opnieuw laten meebewegen met wat kloppend is, niet met wat gewenst wordt. Dat vraagt bewustzijn. En het begint met de moed om de onlogica van het huidige leven te durven benoemen.